Güney Karadeniz’de Yeni Fransız Politikası: Pascal Fourcade ve Sinop Konsolosluğu (1803-1809)
Fransız Devrimi ve sonrasında Mısır’ın işgali, Osmanlı-Fransız ilişkilerinde bir kriz dönemi oluşturmakla birlikte; Fransızların 17. ve 18. yüzyıl boyunca Karadeniz’de ticaret yapma yönündeki girişimlerinin de durmasına neden oldu. Fakat 25 Temmuz 1802 yılında yapılan Paris Antlaşması Osmanlı-Fransı...
Tallennettuna:
| Julkaisussa: | URI:https://journals.openedition.org/ceb, |
|---|---|
| Päätekijä: | |
| Aineistotyyppi: | Article ou chapitre numérique |
| Kieli: | Turc |
| Julkaistu: |
Cahiers balkaniques
2014
|
| Aiheet: | |
| Linkit: | Accès Université d'Orléans et IFPM Accès Université d'Orléans et IFPM |
| Yhteenveto: | Fransız Devrimi ve sonrasında Mısır’ın işgali, Osmanlı-Fransız ilişkilerinde bir kriz dönemi oluşturmakla birlikte; Fransızların 17. ve 18. yüzyıl boyunca Karadeniz’de ticaret yapma yönündeki girişimlerinin de durmasına neden oldu. Fakat 25 Temmuz 1802 yılında yapılan Paris Antlaşması Osmanlı-Fransız ilişkilerinde yeni bir yumuşama dönemi başlattı. Paris Antlaşması’yla Karadeniz’de ticaret yapma hakkı Fransızlara da verildi. Bu şekilde Fransa daha önce sahip olduğu imtiyazlara bu kez de Karadeniz’i de ekleyerek antlaşmanın 2. ve 3. maddeleriyle Fransa Karadeniz’in değişik noktalarına konsolosluklar kurma hakkı elde etti. Bu bağlamda 21 Eylül 1802 yılında çıkan bir karar ile Sinop’ta genel bir konsolosluk (komiserlik) ve buna bağlı olarak Trabzon ve Ereğli’de birer alt komiserlik kuruldu. Sinop’a konsolos olarak atanan Pascal Fourcade 1803 Ekim’inde Sinop’taki konsolosluk görevine başladı. Fourcade Sinop’ta iyi bir şekilde karşılandı. Fakat 1805 yılında Tayyar Paşa’nın sürgüne gönderilmesiyle birlikte Fourcade’ın tüm planları alt üst oldu. Bunun yanında Fourcade’ın konsolosluğunun başarılı olmasının önündeki diğer bir engel de şehirdeki Rus meslektaşı Konuchenco’nun tutumuydu. 1806 Osmanlı-Rus Savaşı sonrasında Konuchenko Sinop’tan çıkarılsa da Tayyar Mahmud Paşa sonrasında Anadolu’ya hâkim olan kargaşa ortamı Fourcade’ın ticari projelerini gerçekleştirmekten alıkoydu. Bunun yanında Osmanlı-Fransız ilişkilerindeki dalgalanmalar da Fourcade’ı Sinop’ta zor durumda bırakan diğer bir engeldi. Her ne kadar Fourcade Sinop’ta Fransız ticaretini geliştirme yönünde başarılı olmasa da altı yıllık konsolosluğunun geride bırakmış olduğu kaynaklar Sinop ve çevresinin tarihi, arkeolojisi, coğrafyası ve 19. yüzyılın başlarındaki iktisadi ve siyasi durumu yansıtması açısından araştırmacılara önemli bir kaynak sağlamaktadır. Bu bakımdan bu çalışma da Fransız dışişleri bakanlığı arşivlerinde yer alan belgelerden hareketle Fourcade’ın konsolosluğunu değerlendirme amacındadır. |
|---|