Poza nachylenie tekstowe, w stronę doświadczenia przedtekstowego. Wskazówki terapeutyczne

Artykuł wskazuje możliwe sposoby antropologicznego badania rzeczywistości kulturowej jako przestrzeni doświadczenia. Drogę do niej otwiera projekt antropologii doświadczenia Victora Turnera, który natrafił jednak na poważne przeszkody poznawcze, w szczególności podejście systemowe obowiązujące w ant...

Volledige beschrijving

Bewaard in:
Bibliografische gegevens
Gepubliceerd in:URI:https://journals.openedition.org/td,
Hoofdauteur: Godlewski, Grzegorz
Formaat: Article ou chapitre numérique
Taal:Polonais
Gepubliceerd in: Teksty Drugie 2018
Onderwerpen:
Online toegang:Accès Université d'Orléans et IFPM
id openedition-oai:revues.org:td_839
record_format openedition
spelling openedition-oai:revues.org:td_839 pl https://journals.openedition.org/td/839 2018-07-05T02:00:00Z info:eu-repo/semantics/openAccess article info:eu-repo/semantics/article urn:handle:20.500.13089/l7tm https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Poza nachylenie tekstowe, w stronę doświadczenia przedtekstowego. Wskazówki terapeutyczne Teksty Drugie The Institute of Literary Research of the Polish Academy of Sciences info:eu-repo/semantics/reference/issn/2545-2061 info:eu-repo/semantics/reference/issn/0867-0633 URI:https://journals.openedition.org/td Godlewski, Grzegorz anthropology of experience cultural phenomenology counter-science textual bias cultural practices theory of literacy antropologia doświadczenia fenomenologia kulturowa kontrnauka nachylenie tekstowe praktyki kulturowe teoria piśmienności Artykuł wskazuje możliwe sposoby antropologicznego badania rzeczywistości kulturowej jako przestrzeni doświadczenia. Drogę do niej otwiera projekt antropologii doświadczenia Victora Turnera, który natrafił jednak na poważne przeszkody poznawcze, w szczególności podejście systemowe obowiązujące w antropologii. Źródłem tego podejścia jest panujące w nauce i kulturze zachodniej nachylenie tekstowe, produkt zaawansowanej piśmienności. Nachylenie to prowadzi to tekstualizacji rzeczywistości, operacji eliminującej bądź zniekształcającej wiele jej przejawów. Przezwyciężenie tego nachylenia zakłada zerwanie z obowiązującymi wzorcami poznania naukowego i dążenie do stworzenia jakiejś postaci kontrnauki. Pomocne w tym mogą być inicjatywy teoretyczne powstałe w kręgu teorii praktyk i fenomenologii kulturowej, jednak zbliżanie się do doświadczenia kulturowego Innych wymaga nieustannych starań badacza, by wykrywać i eliminować przejawy tekstocentryzmu własnego umysłu – swego rodzaju autoterapii poznawczej. This article indicates possible ways of researching cultural reality as a dimension of experience. Victor Turner’s project of the anthropology of experience opens up such possibilities, though Turner also encountered serious obstacles such as the systemic approach, which is binding in the discipline. This approach is rooted in the textual bias that dominates Western science and culture – a tendency that results from advanced literacy and that leads to the textualization of reality, thus eliminating or distorting many of its manifestations. Overcoming this tendency necessitates breaking with the binding patterns of scientific thinking and working towards the creation of some kind of counter-science. The theoretical initiatives that emerged from the theory of practice and the cultural phenomenology can be helpful here, although approaching the cultural experience of the Other demands constant efforts on the researcher’s part. Godlewski suggests, however, that to identify and eliminate manifestations of text-centrism in one’s own mind can be a form of cognitive self-therapy.
collection OpenEdition Journal
language Polonais
format Article ou chapitre numérique
building 0/Bibliothèque numérique/
1/Bibliothèque numérique/OpenEdition Journals/
topic anthropology of experience
cultural phenomenology
counter-science
textual bias
cultural practices
theory of literacy
antropologia doświadczenia
fenomenologia kulturowa
kontrnauka
nachylenie tekstowe
praktyki kulturowe
teoria piśmienności
spellingShingle anthropology of experience
cultural phenomenology
counter-science
textual bias
cultural practices
theory of literacy
antropologia doświadczenia
fenomenologia kulturowa
kontrnauka
nachylenie tekstowe
praktyki kulturowe
teoria piśmienności
Godlewski, Grzegorz
Poza nachylenie tekstowe, w stronę doświadczenia przedtekstowego. Wskazówki terapeutyczne
description Artykuł wskazuje możliwe sposoby antropologicznego badania rzeczywistości kulturowej jako przestrzeni doświadczenia. Drogę do niej otwiera projekt antropologii doświadczenia Victora Turnera, który natrafił jednak na poważne przeszkody poznawcze, w szczególności podejście systemowe obowiązujące w antropologii. Źródłem tego podejścia jest panujące w nauce i kulturze zachodniej nachylenie tekstowe, produkt zaawansowanej piśmienności. Nachylenie to prowadzi to tekstualizacji rzeczywistości, operacji eliminującej bądź zniekształcającej wiele jej przejawów. Przezwyciężenie tego nachylenia zakłada zerwanie z obowiązującymi wzorcami poznania naukowego i dążenie do stworzenia jakiejś postaci kontrnauki. Pomocne w tym mogą być inicjatywy teoretyczne powstałe w kręgu teorii praktyk i fenomenologii kulturowej, jednak zbliżanie się do doświadczenia kulturowego Innych wymaga nieustannych starań badacza, by wykrywać i eliminować przejawy tekstocentryzmu własnego umysłu – swego rodzaju autoterapii poznawczej.
author Godlewski, Grzegorz
author_facet Godlewski, Grzegorz
author_sort Godlewski, Grzegorz
title Poza nachylenie tekstowe, w stronę doświadczenia przedtekstowego. Wskazówki terapeutyczne
title_short Poza nachylenie tekstowe, w stronę doświadczenia przedtekstowego. Wskazówki terapeutyczne
title_full Poza nachylenie tekstowe, w stronę doświadczenia przedtekstowego. Wskazówki terapeutyczne
title_fullStr Poza nachylenie tekstowe, w stronę doświadczenia przedtekstowego. Wskazówki terapeutyczne
title_full_unstemmed Poza nachylenie tekstowe, w stronę doświadczenia przedtekstowego. Wskazówki terapeutyczne
title_sort poza nachylenie tekstowe, w stronę doświadczenia przedtekstowego. wskazówki terapeutyczne
publisher Teksty Drugie
publishDate 2018
container_title URI:https://journals.openedition.org/td
url https://ezproxy.univ-orleans.fr/login?url=https://journals.openedition.org/td/839
_version_ 1877241962587750400