Czytanie dyfrakcyjne

Artykuł podejmuje próbę przybliżenia ogólnych założeń diffractive reading („czytanie dyfrakcyjne”), podejścia do badań literaturoznawczych, inspirowanego teorią realizmu sprawczego Karen Barad. Koncepcję Barad charakteryzuje inkluzywność i interdyscyplinarność; nie stanowi ona rygorystycznej metody...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
In:URI:https://journals.openedition.org/td,
Main Author: Kowalcze, Małgorzata
Format: Article ou chapitre numérique
Language:Polonais
Published: Teksty Drugie 2023
Subjects:
Online Access:Accès Université d'Orléans et IFPM
id openedition-oai:revues.org:td_19734
record_format openedition
spelling openedition-oai:revues.org:td_19734 pl https://journals.openedition.org/td/19734 2023-09-01T02:00:00Z info:eu-repo/semantics/openAccess article info:eu-repo/semantics/article urn:handle:20.500.13089/l85f https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Czytanie dyfrakcyjne Teksty Drugie The Institute of Literary Research of the Polish Academy of Sciences info:eu-repo/semantics/reference/issn/2545-2061 info:eu-repo/semantics/reference/issn/0867-0633 URI:https://journals.openedition.org/td Kowalcze, Małgorzata new materialism distant reading diffraction intra-action nowy materializm dyfrakcja  distant reading intra-akcja Artykuł podejmuje próbę przybliżenia ogólnych założeń diffractive reading („czytanie dyfrakcyjne”), podejścia do badań literaturoznawczych, inspirowanego teorią realizmu sprawczego Karen Barad. Koncepcję Barad charakteryzuje inkluzywność i interdyscyplinarność; nie stanowi ona rygorystycznej metody badawczej, a raczej określony sposób postrzegania literatury, jako integralnej części ontologicznej/materialnej struktury rzeczywistości. W tym ujęciu utwór literacki jest nie tyle specyficznie ludzkim i niezależnym dziełem, ile dynamiczną przestrzenią intra-akcji pomiędzy zarówno ludzkimi jak i nie-ludzkimi czynnikami. Artykuł rozważa projekt „czytania dyfrakcyjnego” w kontekście aktualnej zmiany paradygmatu w naukach humanistycznych (Domańska), oraz w odniesieniu do idei distant reading („czytanie na dystans”) Franco Morettiego. The article overviews general principles of diffractive reading, an approach to literary studies inspired by Karen Barad’s agential realism. Barad’s concept is characterized by inclusiveness and interdisciplinarity; it does not represent a rigorous research method, but rather a specific way of viewing literature as an integral part of the ontological/material structure of reality. In this view, a literary work is not so much a work specifically human and independent but a dynamic space of intra-actions both between human and non-human agents. The article considers the diffractive reading project in the context of the current paradigm shift in the humanities (Domańska), and in relation to Franco Moretti’s idea of distant reading.
collection OpenEdition Journal
language Polonais
format Article ou chapitre numérique
building 0/Bibliothèque numérique/
1/Bibliothèque numérique/OpenEdition Journals/
topic new materialism
distant reading
diffraction
intra-action
nowy materializm
dyfrakcja
 distant reading
intra-akcja
spellingShingle new materialism
distant reading
diffraction
intra-action
nowy materializm
dyfrakcja
 distant reading
intra-akcja
Kowalcze, Małgorzata
Czytanie dyfrakcyjne
description Artykuł podejmuje próbę przybliżenia ogólnych założeń diffractive reading („czytanie dyfrakcyjne”), podejścia do badań literaturoznawczych, inspirowanego teorią realizmu sprawczego Karen Barad. Koncepcję Barad charakteryzuje inkluzywność i interdyscyplinarność; nie stanowi ona rygorystycznej metody badawczej, a raczej określony sposób postrzegania literatury, jako integralnej części ontologicznej/materialnej struktury rzeczywistości. W tym ujęciu utwór literacki jest nie tyle specyficznie ludzkim i niezależnym dziełem, ile dynamiczną przestrzenią intra-akcji pomiędzy zarówno ludzkimi jak i nie-ludzkimi czynnikami. Artykuł rozważa projekt „czytania dyfrakcyjnego” w kontekście aktualnej zmiany paradygmatu w naukach humanistycznych (Domańska), oraz w odniesieniu do idei distant reading („czytanie na dystans”) Franco Morettiego.
author Kowalcze, Małgorzata
author_facet Kowalcze, Małgorzata
author_sort Kowalcze, Małgorzata
title Czytanie dyfrakcyjne
title_short Czytanie dyfrakcyjne
title_full Czytanie dyfrakcyjne
title_fullStr Czytanie dyfrakcyjne
title_full_unstemmed Czytanie dyfrakcyjne
title_sort czytanie dyfrakcyjne
publisher Teksty Drugie
publishDate 2023
container_title URI:https://journals.openedition.org/td
url https://ezproxy.univ-orleans.fr/login?url=https://journals.openedition.org/td/19734
_version_ 1877292695645323264