Wersja MARC: Les illusions déjouées1

Les illusions déjouées1

De dialectiek illusie-desillusie staat centraal in ieders leven. Illusie over onszelf en de werkelijkheid, in zijn vele vormen (ontkenning, tegengeloof, zelfbedrog, cognitieve dissonantie, etc.), is niet alleen onvermijdelijk maar meestal ook adaptief in onze confrontatie met de ‘belediging van de w...

Szczegółowa specyfikacja

Zapisane w:

Opis bibliograficzny
1. autor:	Monzani, Stefano
Format:	Article ou chapitre numérique
Język:	Français
Wydane:	2024
Hasła przedmiotowe:	croyance désillusion espace potentiel illusion imagination négation posture ironique belief disillusionment ironic stance negation potential space
Dostęp online:	Accès Université d'Orléans et IFPM Accès Université d'Orléans et IFPM

id	cairn-RBP_085_0011
record_format	cairn
spelling	cairn-RBP_085_0011RBPRevue Belge de Psychanalyse https://shs.cairn.info/revue-belge-de-psychanalyse-2024-2-page-11?lang=fr https://doi.org/10.3917/rbp.085.0011 Les illusions déjouées1 Monzani, Stefano2024 croyancedésillusionespace potentielillusionimaginationnégationposture ironiquebeliefdisillusionmentillusionimaginationironic stancenegationpotential spacefre Revue Belge de Psychanalyse \| 85 \| 2 \| 2024-12-18 \| p. 11-37 \| 0775-0196 RBP_08543 De dialectiek illusie-desillusie staat centraal in ieders leven. Illusie over onszelf en de werkelijkheid, in zijn vele vormen (ontkenning, tegengeloof, zelfbedrog, cognitieve dissonantie, etc.), is niet alleen onvermijdelijk maar meestal ook adaptief in onze confrontatie met de ‘belediging van de werkelijkheid’ en de desillusie die dat teweegbrengt. Voor sommige subjecten is de relatie met de werkelijkheid echter een oorzaak van ondraaglijke narcistische vernedering en wanhoop: het dwingt hen hun toevlucht te nemen tot splijtende psychische mechanismen die een grote verstoring veroorzaken in hun relatie met de wereld. Psychische terugtrekking, creatie van ‘super illusies’, delirium, valse-zelf persoonlijkheid, etc. zijn slechts enkele voorbeelden. In dit artikel kijk ik terug naar de oorsprong van de illusie-desillusie dialectiek zoals beschreven door D. Winnicott, en vervolgens naar de theoretische en klinische ontwikkelingen ervan, met name die van J. Steiner en R. Britton. Een klinisch vignet illustreert het falen van de creatieve illusie ten gunste van de gedwarsboomde illusie en de gevolgen daarvan voor het leven van de patiënt.The illusion-disillusion dialectic is central to everyone’s life. Illusion about oneself and reality, in its many forms (denial, counter-belief, self-deception, cognitive dissonance, etc.) is not only inevitable but most often adaptive in our confrontation with the « offence of reality » and the disillusionment it generates. For some subjects, however, the relationship with reality is a cause of intolerable narcissistic humiliation and despair: it forces them to resort to splitting psychic mechanisms that cause a major distortion in their relationship with themselves and the world. Psychic withdrawal, creation of « super illusions », delusion, false-self personality, etc. are just a few examples. In this article, I look back at the origins of the illusion-disillusion dialectic as described by D. Winnicott, and then at its theoretical and clinical developments, particularly those of J. Steiner and R. Britton. A clinical vignette illustrates the failure of the creative illusion in favour of the thwarted illusion and its consequences for the patient’s life.La dialectique illusion-désillusion est centrale dans la vie de tout un chacun. L’illusion sur soi et la réalité dans ses multiples formes (déni, contre-croyance, duperie de soi, dissonance cognitive, etc.) est non seulement inévitable, mais le plus souvent adaptative dans notre confrontation avec l’« offense de la réalité » et le désillusionnement qu’elle génère. Pour certains sujets la relation au réel est néanmoins cause d’humiliation narcissique et de désespoir intolérables : elle les oblige alors à requérir à des mécanismes psychiques clivants à l’origine d’une importante distorsion du rapport avec soi-même et le monde. Retrait psychique, création de « super illusions », délire, personnalité faux-self, etc. en sont quelques exemples. Dans ce texte, je reviens sur les origines de la dialectique illusion-désillusion telle que l’a décrite D. Winnicott, puis sur ses développements théorico-cliniques, plus particulièrement chez J. Steiner et R. Britton. Une vignette clinique illustre l’échec de l’illusion créatrice à la faveur de l’illusion déjouée et ses conséquences dans la vie de la patiente.Cairn restricted access
language	Français
format	Article ou chapitre numérique
building	0/Bibliothèque numérique/ 1/Bibliothèque numérique/Cairn/
topic	croyance désillusion espace potentiel illusion imagination négation posture ironique belief disillusionment illusion imagination ironic stance negation potential space
spellingShingle	croyance désillusion espace potentiel illusion imagination négation posture ironique belief disillusionment illusion imagination ironic stance negation potential space Monzani, Stefano Les illusions déjouées1
topic_facet	croyance désillusion espace potentiel illusion imagination négation posture ironique belief disillusionment illusion imagination ironic stance negation potential space
description	De dialectiek illusie-desillusie staat centraal in ieders leven. Illusie over onszelf en de werkelijkheid, in zijn vele vormen (ontkenning, tegengeloof, zelfbedrog, cognitieve dissonantie, etc.), is niet alleen onvermijdelijk maar meestal ook adaptief in onze confrontatie met de ‘belediging van de werkelijkheid’ en de desillusie die dat teweegbrengt. Voor sommige subjecten is de relatie met de werkelijkheid echter een oorzaak van ondraaglijke narcistische vernedering en wanhoop: het dwingt hen hun toevlucht te nemen tot splijtende psychische mechanismen die een grote verstoring veroorzaken in hun relatie met de wereld. Psychische terugtrekking, creatie van ‘super illusies’, delirium, valse-zelf persoonlijkheid, etc. zijn slechts enkele voorbeelden. In dit artikel kijk ik terug naar de oorsprong van de illusie-desillusie dialectiek zoals beschreven door D. Winnicott, en vervolgens naar de theoretische en klinische ontwikkelingen ervan, met name die van J. Steiner en R. Britton. Een klinisch vignet illustreert het falen van de creatieve illusie ten gunste van de gedwarsboomde illusie en de gevolgen daarvan voor het leven van de patiënt.
author	Monzani, Stefano
author_facet	Monzani, Stefano
author_sort	Monzani, Stefano
title	Les illusions déjouées1
title_short	Les illusions déjouées1
title_full	Les illusions déjouées1
title_fullStr	Les illusions déjouées1
title_full_unstemmed	Les illusions déjouées1
title_sort	les illusions déjouées1
publishDate	2024
container_title
container_issue
url	https://ezproxy.univ-orleans.fr/login?url=https://shs.cairn.info/revue-belge-de-psychanalyse-2024-2-page-11?lang=fr https://ezproxy.univ-orleans.fr/login?url=https://doi.org/10.3917/rbp.085.0011
_version_	1877246429829791744

Les illusions déjouées1

Podobne zapisy